Marpe
Minivida Destekli Hızlı Üst Çene Genişletmesi anlamına gelen modern bir ortodontik tedavi yöntemidir. İskeletsel üst çene darlığı olan bireylerde, ameliyatsız bir şekilde üst çene kemiğini genişletmek amacıyla uygulanır.
MARPE Nedir?
Mini vidalı hızlı damak genişletme (MARPE), üst çeneyi (maksilla) genişletmek için etkili, cerrahi olmayan ve diş çekimi gerektirmeyen bir tedavi yöntemidir.
Dar bir üst çene, burun tıkanıklığı, dişlerin sıkışıklığı ve yüz gelişiminin engellenmesiyle ilişkilidir. Bu özellikler, obstrüktif uyku apnesinin (OSA) karakteristik özelliklerinden biridir.
Daralmış maksilla tedavisinde geleneksel maksiller genişletici tedaviler yaygındır. Bununla birlikte, bu tedaviler çocuklarda sınırlıdır çünkü maksiller kemiği bir arada tutan dikiş (orta damak dikişi olarak bilinir) 12-15 yaş civarında kaynaşır. MARPE, genişleticiyi doğrudan damak kemiğine bağlayarak bu zaman çizelgesini uzattığı için yenilikçidir. MARPE, dikişi zaten kaynaşmış olan genç yetişkinler için de etkili olabilir.
MARPE nasıl çalışır?
MARPE, maksiller kemiği genişleterek burun ve ağız boşluğunun hacmini artırır. Bu, burun direncini azaltır ve dilin ağızda yukarı ve öne doğru daha fazla yerleşmesini sağlayarak hava yolunu genişletir.
Bu işlem, özel olarak yapılmış bir maksiller genişletici ve orta damak dikişi boyunca mini vidalar yerleştirilerek gerçekleştirilir. İşlem genellikle lokal anestezi altında 20-30 dakika sürer. Ağrı minimaldir ve 1-2 gün boyunca reçetesiz satılan bir ağrı kesici ile kontrol altına alınabilir. Yerleştirme işleminden sonra hasta, 4-6 hafta boyunca her gün bir vidayı çevirerek genişleticiyi aktive edecektir.
Genişletici, dikişi ayıracak ve ön dişler arasında bir boşluk oluşacaktır. Ortodontik tedavi bu boşluğu kapatacak ve stabil bir ısırma elde edilmesine yardımcı olacaktır. Genişletici, dikişte yeni kemik oluşumu 4-6 ay sürene kadar yerinde kalacaktır.
Tedavi Süreci Nasıl İşler?
- Teşhis ve Planlama: 3D Bilgisayarlı Tomografi (CBCT) ile damak kemiğinin kalınlığı ve lif yapısı incelenir.
- Uygulama: Lokal anestezi altında damak bölgesine 2-4 adet mini vida yerleştirilir ve kişiye özel üretilen aparey takılır.
- Aktif Genişletme: Patient/hasta hekimin belirlediği takvime göre (genelde günde 1-2 kez) apareyin ortasındaki vidayı özel bir anahtarla çevirir. Bu süreç yaklaşık 2-4 hafta sürer.
- Boşluk Oluşması (Diastema): Aktif genişletme sırasında iki ön diş arasında belirgin bir boşluk açılır. Bu, damak kemiğinin başarıyla ayrıldığını ve tedavinin doğru ilerlediğini gösteren normal bir durumdur.
- Pekiştirme (Kemikleşme): Genişletme bittikten sonra aparey 3-6 ay ağızda sabit tutulur. Bu sürede ayrılan kemik dokusunun arasına yeni kemik oluşumu gerçekleşir.
- İkincil Tedavi: Çene genişletildikten sonra oluşan boşluklar ve diş dizilimi için tel (braket) veya şeffaf plak tedavisine geçilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Geleneksel genişletme apareyleri sadece dişlere baskı yaparken, MARPE tedavisinde damağa 4 adet minivida (mikro-implant) yerleştirilir. Uygulanan kuvvet doğrudan üst çene kemiğine iletildiği için kemiksel seviyede genişleme sağlanır.
Aktif Genişletme: Vidaların hastanın kendisi/yakını tarafından çevrildiği aşamadır ve genellikle 2 ila 4 hafta sürer.
Evet, kesinlikle normaldir ve tedavinin çalıştığının en büyük göstergesidir. Üst çene kemiği ortadan ikiye ayrıldıkça ön iki diş arasında diastema adı verilen bir açıklık oluşur. Bu boşluk daha sonraki diş teli veya şeffaf plak tedavisiyle tamamen kapatılır.
Üst çene aynı zamanda burun tabanını oluşturur. Çene genişlediğinde burun pasajı da açılır; bu sayede hastaların çoğunda burun solunumu belirgin şekilde rahatlar. Burun kanatlarında çok hafif ve estetik açıdan olumlu bir genişleme gözlemlenebilir.