Eklem splinti
Eklem splinti, çene eklemi rahatsızlığı olan hastalarda kullanılan, dişler arasına yerleştirilerek çene ekleminin doğru pozisyonda dinlenmesini sağlayan tedavi edici plaktır. Görünüş olarak gece plağına benzer ama amacı ve tasarımı farklıdır.
Eklem splinti Nedir?
Eklem splinti, çene eklemi rahatsızlığı olan hastalarda kullanılan, dişler arasına yerleştirilerek çene ekleminin doğru pozisyonda dinlenmesini sağlayan tedavi edici plaktır. Görünüş olarak gece plağına benzer ama amacı ve tasarımı farklıdır. Gece plağı dişleri aşınmadan korumak için tasarlanırken, eklem splinti çene eklemine binen yükü dengelemek ve eklem yapılarını rahatlatmak için planlanır. Bu nedenle splintin kalınlığı, kapanış yüzeyi ve hastaya uyarlanma şekli kapanış analizi sonrasında özel olarak belirlenir.
Eklem splinti özellikle TME bozuklukları olan hastalarda uygulanır. Hastalar genellikle çene ağrısı, çene ekleminde klik ya da çıtırtı sesleri, ağız açma kapama sırasında zorlanma, trismus yani ağzın yeterince açılamaması, kulak çevresinde ağrı ve kronik baş ağrısı şikayetleriyle başvurur. Bu şikayetlerin altında çoğu zaman bruksizm, kapanış uyumsuzluğu, stres kaynaklı kas spazmı ya da eklem disk yer değişikliği gibi sebepler yatar.
Eklem Splinti ile Gece Plağı Arasındaki Fark
Eklem splinti ve gece plağı benzer amaçlar taşısa da klinik olarak farklı apareylerdir. Bu farkın anlaşılması hastanın doğru tedaviyi alması için önemlidir.
- Gece plağı (Essix tipi): İnce, şeffaf, dişlerin üzerine oturan bir plaktır. Temel amacı dişlerin birbirine doğrudan zarar vermesini önlemektir. Hafif ve orta bruksizmde ve ortodontik pekiştirmede kullanılır. Kapanış ilişkisini aktif olarak düzenlemez; koruyucu bir bariyerdir.
- Eklem splinti (Michigan splint): Kalın, sert akrilik bir apareydir. Temel amacı sadece dişleri korumak değil, çene ekleminin doğal pozisyonuna yönlenmesini ve çiğneme kaslarının gevşemesini sağlamaktır. Kapanış ilişkisini aktif olarak düzenler. İleri bruksizm, TMJ sorunları ve kas kaynaklı şikayetlerde kullanılır.
Eklem Splinti Ne İşe Yarar?
Dişlerdeki çapraşıklıklar, erken yaşta yaşanan diş kayıpları ve bundan dolayı dişlerde düzensiz kaymalar meydana gelmesi, ayrıca çeneler arasındaki uyumsuzluklar gibi faktörler ideal çene kapanışını olumsuz şekilde etkileyebilir. Çene kapanışında kayma başlaması ve bunun bir alışkanlığa dönüşmesi söz konusu olabilir.
Eklem splinti ise dişlerin birbiriyle olan sıkı temasını ortadan kaldırarak alt çenenin serbest ve rahat hareket etmesini sağlar. Alt çeneyle ona bağlı kaslar işlevini doğru bir şekilde yerine getirince; çene eklemi doğru yerine alınabilir, kaslara ve ekleme ilişkin ağrı ve hastalıklar ortadan kaldırılabilir. Alışılmış olan kapanışla eklem doğru pozisyona yerleşir.
Eklem splinti kullanılması durumunda eklem rahatsızlığına yol açan çene ve diş bozuklukları maskelenir, çeneden ya da dişlerden kaynaklanan bozukluk geçici olarak düzeltilebilir. Bu durum, çene eklemindeki rahatsızlığın tedavi edilmesine yönelik olarak atılacak ilk adım olarak kabul edilir.
Eklem splinti gerekli durumlarda 24 saat süreyle kullanılmalıdır. Bu sayede kişinin yaşam kalitesinin bozulmasına neden olan eklem sorunları azaltılabilir. Çene eklemindeki sorunların azaltılması ve eklemin gerçek işlevine kavuşması sayesinde mevcut sorunun sebebini çok daha kolay bir şekilde tespit etmek mümkündür. Daha sonra ise çenedeki ve dişlerdeki sorunun tamamen düzeltilmesini sağlayacak olan tedavi sürecine başlanabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Standart gece plakları genellikle esnek silikondan yapılır ve sadece dişlerin birbirine sürtünüp aşınmasını önler. Eklem splinti ise sert akrilikten kişiye özel üretilir; çene eklemine binen yükü azaltır, alt çeneyi ideal anatomik konumuna yönlendirir ve çene kaslarındaki spazmı çözer.
Süre: Hekimin koyduğu teşhise göre genellikle geceleri (8-10 saat) veya bazı akut durumlarda 24 saat boyunca (yalnızca yemeklerde çıkarılarak) kullanılır.
Tedavi Süresi: Ortalama 3 ila 6 ay arasındadır. Kas ve eklem dokusu iyileştikçe hekim tarafından belirli aralıklarla uyumlamalar (reklamasyon) yapılır.
Her çıkarmadan sonra soğuk/ılık su ve sıvı sabun fırçalanmalıdır.
Asla sıcak su kullanılmamalıdır; sıcak su akrilik malzemenin yapısını bozabilir.
Diş macunu micro-çizikler oluşturup bakteri tutulmasına yol açabileceği için tercih edilmemelidir. Protez/splint temizleme tabletleri haftada 1-2 kez kullanılabilir.
Splint kullanımı, eklem içi basıncı azaltarak sesin hafiflemesini veya tamamen kaybolmasını sağlayabilir. Ancak asıl amaç eklem kıkırdağının ve kemiğinin daha fazla hasar görmesini engellemek ve ağrıyı ortadan kaldırmaktır.