Hareketli ortodontik apareyler, sabit apareylerden farklı olarak takılıp çıkartılabilen apareylerdir. Bu sayede kullanımları sabit apareylere göre çok daha kolaydır. Özellikle erken dönem tedavilerde tercih edilirler.
Hareketli yer tutucular, çene genişletme amaçlı kullanılan vidalı hareketli apareyler, alışkanlık kırıcı apareyler ve pekiştirme apareyleri hareketli ortodontik apareyler arasında yer almaktadır.

Hareketli ortodonti apareyleri (ağız içi aparey), sabit apareylerden farklı olarak istenildiği zaman takılıp çıkarılan ve özellikle erken dönem tedavilerde kullanılan ağız içi apareyler arasındadır. Yer tutucular, pekiştirme apareyleri, çene genişletici apareyler ya da alışkanlık kırıcı apareyler hareketli ortodontik aparey sınıfına girer. Genellikle çene bozukluklarının tedavisinde kullanılan hareketli aparey çeşitleri arasından bazıları hem alt hem de üst çeneye oturur ve tek gövdeli yapılır. Ağız içi hareketli apareyler, üzerine konulan yaylar ve vidalar ile dişleri düzeltirken hastaya da dilediği zaman apareyi çıkarma avantajı tanır. Ağız içi aparey, hekiminiz tarafından tasarlanır ve kısa zamanda en etkin tedavi sağlaması amacıyla kullanılır.
Ortodontik hareketli apareyler çocukların dişlerinin çıkmaya başladığı dönemlerde çene darlıklarını engellemek ve dişlere yer açmak için oldukça sık kullanılmaktadır.
Ortodontik hareketli apareyler erken dönem ortodontik tedavilerdendir. Bu tür tedavilerde tedavi zamanlaması oldukça önemlidir. Çocuğun büyüme gelişim evrelerinin doğru takip edilmesi ve uygun zamanda geç kalınmadan ortodonti tedavisine başlamak gerekir. Bazı durumlarda tel tedavisine gerek kalmadan ortodontik çözüm sunabilir.

Hareketli ortodontik apareyler, tedavinin şiddetine ve hastanın durumuna göre şekillenmektedir. Kullanım alanlarına göre farklılık gösteren hareketli aparey çeşitlerinden bazıları Monoblok, Twin Blok, Aktivatör, Hawley, Essix Plak ve Positioner olarak sıralanabilir. Bu apareyler çene kayması, kapanış sorunları, diş düzensizliği, pekiştirme amaçlı olarak çok çeşitli alanlarda kullanılmaktadır.
Genellikle 7–14 yaş arası çocuklar için uygundur, ancak bazı durumlarda genç ve yetişkin bireylerde de kullanılabilir.
Genişletici vida içeren apareylerde hekiminizin belirlediği periyotlarda (örneğin haftada 1 veya 2 kez) özel bir anahtar yardımıyla vida ok yönünde çevrilir. Bu işlem çene kemiğinde milimetrik ve kontrollü bir genişleme sağlar.
Tedavinin başarısı doğrudan kullanım süresine bağlıdır. Hekim aksi bir talimat vermediği sürece apareyin günde en az 18–20 saat (beslenme ve fırçalama saatleri hariç, gece uykusu dahil) takılması gerekir.